Μείωση και πρόληψη στην Ευρώπη
Το e-learning αυτό δημιουργήθηκε από την Μονάδα Κυκλικής Οικονομίας του Δήμου Χαλανδρίου. Πηγή έμπνευσης αποτέλεσε το e-learning foodrus.geonardo.com που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος FOODRUS.
Το πρόβλημα της Σπατάλης Τροφίμων στην Ευρώπη: Βασικές αιτίες
Στόχοι και νομικό πλαίσιο της ΕΕ για τη Μείωση και Πρόληψη της Σπατάλης και Απώλειας Τροφίμων
Καλές πρακτικές πρόληψης της Απώλειας Τροφίμων: οι περιπτώσεις ψωμιού, κρέατος, ψαριού και λαχανικών
Κυκλική οικονομία εφαρμοσμένη στη Σπατάλη Τροφίμων και στην Πρόληψη (από τη γραμμική στην κυκλική): Κατάλογος καλών πρακτικών
Αυτό το εικονίδιο σημαίνει ότι μπορείτε να πατήσετε πάνω στο αντικείμενο
Αν πατήσετε αυτό το εικονίδιο, ανοίγει μια εξωτερική ιστοσελίδα
Αν πατήσετε αυτό το εικονίδιο, ανοίγει ένα εξωτερικό έγγραφο
Αν πατήσετε αυτό το εικονίδιο, εμφανίζεται μια εικόνα
Οι ολισθητές μπορούν να μετακινηθούν για να εμφανιστεί επιπλέον περιεχόμενο
Στην ΕΕ, η ετήσια σπατάλη τροφίμων υπερβαίνει τους 59 εκατομμύρια τόνους (έτος αναφοράς 2025), με το σχετικό κόστος να εκτιμάται σε 132 δισ. ευρώ ετησίως στην ΕΕ.
Ενώ εκτιμάται ότι το ένα τρίτο των τροφίμων που παράγονται χάνεται ή σπαταλάται, 33 εκατομμύρια άνθρωποι δεν μπορούν να απολαύσουν ένα ποιοτικό γεύμα κάθε δεύτερη ημέρα, σύμφωνα με τη Eurostat.
Ο Δείκτης Απώλειας Τροφίμων του FAO εκτιμά ότι περίπου το 14% του συνόλου των τροφίμων που παράγονται χάνεται παγκοσμίως από το στάδιο μετά τη συγκομιδή, εξαιρουμένου του σταδίου λιανικής.
Η Σπατάλη Τροφίμων έχει επίσης σημαντικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο, καθώς αντιστοιχεί στο 10% του συνόλου των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της ΕΕ.
Σύμφωνα με τον Δείκτη Σπατάλης Τροφίμων του UNEP 2021, περίπου 931 εκατομμύρια τόνοι Σπατάλης Τροφίμων παράχθηκαν παγκοσμίως το 2019. Από αυτούς, το 61% παράχθηκε στα νοικοκυριά, το 26% στην εστίαση και το 13% στον τομέα λιανικής.
Τα νοικοκυριά παράγουν πάνω από το ήμισυ των απορριμμάτων τροφίμων στην ΕΕ (53%). Περίπου το 9% των απορριμμάτων (12 κιλά ανά κάτοικο) προέρχεται από την πρωτογενή παραγωγή τροφίμων, όπως η γεωργία, και το 18% (23 κιλά ανά κάτοικο) προέρχεται από τον τομέα της μεταποίησης
Εκτιμήσεις δείχνουν ότι έως και το 10% των 59 εκατομμυρίων τόνων Σπατάλης Τροφίμων που παράγονται στην ΕΕ κάθε χρόνο σχετίζεται με την επισήμανση ημερομηνίας:
Το 53% των καταναλωτών δεν γνωρίζει τη σημασία της επισήμανσης «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από»
Το 60% των καταναλωτών δεν γνωρίζει τη σημασία της επισήμανσης «ανάλωση έως»
Η ΕΕ δεσμεύεται να επιτύχει τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, και συγκεκριμένα τον Στόχο 12.3, για τη μείωση κατά το ήμισυ της κατά κεφαλήν Σπατάλης Τροφίμων σε επίπεδο λιανικής και καταναλωτή έως το 2030.
1. Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη Σπατάλη Τροφίμων
Ο ΣΒΑ 12 επιδιώκει να «διασφαλίσει πρότυπα βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής». Ο τρίτος στόχος στο πλαίσιο αυτό —
ΣΒΑ 12.3: «Έως το 2030, μείωση κατά το ήμισυ της παγκόσμιας κατά κεφαλήν Σπατάλης Τροφίμων σε επίπεδο λιανικής και καταναλωτή, και μείωση των Απωλειών Τροφίμων κατά μήκος της παραγωγικής διαδικασίας και των αλυσίδων εφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένων των απωλειών μετά τη συγκομιδή»
Οι λόγοι της Σπατάλης Τροφίμων ποικίλλουν σημαντικά και μπορεί να είναι ειδικοί ανά τομέα.
Όσο πιο μετά στην αλυσίδα εφοδιασμού συμβαίνει η Απώλεια Τροφίμων, τόσο πιο έντονο το αποτύπωμα άνθρακα της απώλειας και της σπατάλης.
Διαφορετικές ομάδες τροφίμων έχουν διαφορετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Για παράδειγμα, το κρέας απαιτεί περισσότερους πόρους για την παραγωγή του. Η κτηνοτροφία ευθύνεται για το 14,5% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με τη παραγωγή κρέατος να αντιστοιχεί στα δύο τρίτα αυτών των εκπομπών. Ακολουθούν το γάλα και τα αυγά.
Έλλειψη προγραμματισμού γευμάτων πριν από τις αγορές και το μαγείρεμα
Παρανόηση της σημασίας των ετικετών ημερομηνίας «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» και «ανάλωση έως»
Πλαστική συσκευασία τροφίμων ή φθαρμένη συσκευασία
Μη αγορά ορισμένων τροφίμων για αισθητικούς λόγους (χτυπημένα φρούτα, ελαττωματική συσκευασία)
Υπερβολικά μεγάλες μερίδες στο πιάτο (στο σπίτι, σε εστιατόρια, καντίνες, σχολεία)
Υπερπαραγωγή και απαιτήσεις αγορών
Έλλειψη αξιόπιστης πληροφόρησης και ευαισθητοποίησης σχετικά με τα κοινωνικοοικονομικά και περιβαλλοντικά ζητήματα που συνδέονται με τη Σπατάλη Τροφίμων
Έλλειψη γνώσης σχετικά με τη σωστή αποθήκευση τροφίμων στο ντουλάπι, την κατάψυξη και το ψυγείο
Η κομποστοποίηση δεν είναι ακόμη διαθέσιμη παντού
Ανεπαρκής αποθήκευση και μεταφορά τροφίμων (σε όλα τα στάδια της αλυσίδας τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων των νοικοκυριών)
Περιβάλλοντα αγορών όπως προσφορές και εκπτώσεις
Μέγεθος μερίδων σε καντίνες και εστιατόρια
Η Σπατάλη Τροφίμων αντιστοιχεί στο 11% του συνόλου των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της ΕΕ.
Λάθος είναι η σωστή απάντηση.
Η αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων είναι η αλληλένδετη σειρά δραστηριοτήτων που χρησιμοποιείται για την παραγωγή, επεξεργασία, διανομή και κατανάλωση τροφίμων.
Σωστό είναι η σωστή απάντηση.
Τα νοικοκυριά παράγουν πάνω από το ήμισυ (53%) των απορριμμάτων τροφίμων στην ΕΕ.
Λάθος είναι η σωστή απάντηση.
Η διαφορά μεταξύ Σπατάλης Τροφίμων και Απώλειας Τροφίμων είναι ότι η Σπατάλη Τροφίμων μπορεί να ανακτηθεί και είναι δυνατή η πλεονάζουσα παραγωγή, ενώ στην Απώλεια Τροφίμων το τμήμα των τροφίμων απορρίπτεται χωρίς καμία άλλη παραγωγική χρήση.
Σωστό είναι η σωστή απάντηση.
Η μείωση της Σπατάλης Τροφίμων στην ΕΕ συνδέεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης και τον στόχο 2.1 (τερματισμός της πείνας έως το 2030 και διασφάλιση πρόσβασης για όλους, συμπεριλαμβανομένων των ευάλωτων ομάδων).
Λάθος είναι η σωστή απάντηση.
Ο Δείκτης Απώλειας Τροφίμων του FAO εκτιμά ότι περίπου το 9% του συνόλου των τροφίμων που παράγονται χάνεται παγκοσμίως από το στάδιο μετά τη συγκομιδή, εξαιρουμένου του σταδίου λιανικής.
Λάθος είναι η σωστή απάντηση.
Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που συμβάλλουν στη Σπατάλη Τροφίμων, δύο εκ των οποίων είναι: η έλλειψη προγραμματισμού γευμάτων πριν από τις αγορές και το μαγείρεμα, καθώς και η υπερπαραγωγή και οι απαιτήσεις των αγορών.
Σωστό είναι η σωστή απάντηση.
Οι βιομηχανίες τροφίμων δεσμεύονται να επιτύχουν τους στόχους που έχουν τεθεί από τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (12.3) για τη μείωση κατά το ήμισυ της συνολικής Σπατάλης Τροφίμων έως το 2030. Μέχρι στιγμής, ο στόχος αυτός έχει επιτευχθεί σε διαφορετικό βαθμό.
Η χώρα της ΕΕ με την υψηλότερη παραγωγή Σπατάλης Τροφίμων είναι η Κύπρος με 294 κιλά ανά άτομο/έτος, ακολουθούμενη από τη Δανία και την Ελλάδα με 254 και 196 κιλά ανά άτομο/έτος αντίστοιχα (έτος αναφοράς 2025).
Πλέον, η εστίαση των διεθνών συζητήσεων μετατοπίζεται προς την ανάγκη για ενιαία μεθοδολογία και κατευθυντήριες γραμμές μέτρησης της Σπατάλης Τροφίμων.
Άλλες πολιτικές, στρατηγικές και πρωτοβουλίες της ΕΕ αναδεικνύουν επίσης τη Σπατάλη Τροφίμων ως ζήτημα υψηλής προτεραιότητας, όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, το Σχέδιο Δράσης για την Κυκλική Οικονομία και η Στρατηγική «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο».
Η Επιτροπή θα θέσει υποχρεωτικούς στόχους για τη Σπατάλη Τροφίμων το 2023, βάσει των δεδομένων που αναφέρουν ετησίως τα Κράτη Μέλη.
Αυτό θα αποτελέσει σημαντική συμβολή στην επίτευξη του τρέχοντος ενδεικτικού στόχου μείωσης της Σπατάλης Τροφίμων σε επίπεδο ΕΕ, κατά 30% έως το 2025 και κατά 50% έως το 2030, σύμφωνα με τον στόχο 12.3 των ΣΒΑ.
Το Ποσοστό Απώλειας Τροφίμων (FLP) μιας χώρας είναι το μέσο ποσοστό απωλειών βασικών προϊόντων. Το Ποσοστό Απώλειας Τροφίμων μιας χώρας μπορεί να ερμηνευτεί ως το μέσο ποσοστό του εφοδιασμού που δεν φτάνει στο στάδιο της λιανικής.
Το Σχέδιο Δράσης της ΕΕ για την Κυκλική Οικονομία παρέχει μια στραμμένη στο μέλλον ατζέντα για την επίτευξη μιας καθαρότερης και πιο ανταγωνιστικής Ευρώπης, σε συνδημιουργία με οικονομικούς φορείς, καταναλωτές, πολίτες και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.
«Μια οικονομία στην οποία η αξία των προϊόντων, των υλικών και των πόρων διατηρείται στην οικονομία όσο το δυνατόν περισσότερο, και η παραγωγή αποβλήτων ελαχιστοποιείται»
Τα βήματα της ΕΕ προς την αλλαγή του τρόπου κατανάλωσης και παραγωγής της Ευρώπης περιλαμβάνουν:
Το Σχέδιο Δράσης περιλαμβάνει συνολικά 35 βασικές οριζόντιες δράσεις προς υλοποίηση.
1. Σχέδιο Δράσης για την Κυκλική Οικονομία – 35 βασικές δράσεις προς υλοποίηση
Η Στρατηγική «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο» αποτελεί βασικό μέρος της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.
Η στρατηγική στοχεύει να επιταχύνει τη μετάβασή μας σε ένα βιώσιμο σύστημα τροφίμων το οποίο θα πρέπει να:
έχει ουδέτερο ή θετικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο
συμβάλλει στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και στην προσαρμογή στις επιπτώσεις της
αναστρέψει την απώλεια βιοποικιλότητας
διασφαλίζει την επισιτιστική ασφάλεια, τη διατροφή και τη δημόσια υγεία, εξασφαλίζοντας ότι όλοι έχουν πρόσβαση σε επαρκή, ασφαλή, θρεπτικά και βιώσιμα τρόφιμα
διατηρεί την οικονομική προσιτότητα των τροφίμων, δημιουργώντας παράλληλα δικαιότερες οικονομικές αποδόσεις, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα του τομέα εφοδιασμού της ΕΕ και προωθώντας το δίκαιο εμπόριο
Ως μέρος της Στρατηγικής «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο» (μέρος της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε μια πρωτοβουλία για τη συλλογή σχολίων σχετικά με έναν Χάρτη Πορείας για τους Στόχους Μείωσης της Σπατάλης Τροφίμων (τον Οκτώβριο του 2021).
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η αναθεώρηση της ισχύουσας Οδηγίας-Πλαίσιο για τα Απόβλητα, ώστε να συμπεριλάβει και στόχους μείωσης της σπατάλης τροφίμων.
Με αυτόν τον τρόπο, στηρίζεται επίσης η Πλατφόρμα της ΕΕ για τις Απώλειες και τη Σπατάλη Τροφίμων, μια πλατφόρμα πολλαπλών εμπλεκόμενων μερών που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης για την Κυκλική Οικονομία.
Ο χάρτης πορείας αναμένεται να οδηγήσει στη μείωση της Σπατάλης Τροφίμων σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, συμβάλλοντας παράλληλα στην επίτευξη των καθορισμένων στόχων των ΣΒΑ.
Ο χάρτης πορείας θα καθορίσει ξεχωριστά επίπεδα μείωσης για τα διάφορα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων.
Με βάση τον χάρτη πορείας, τα Κράτη Μέλη θα μπορούν επίσης να επιλέγουν μεταξύ μέτρων μείωσης που θα λειτουργούν πιο αποτελεσματικά στο εθνικό τους πλαίσιο για την επίτευξη των στόχων τους.
Η πρωτοβουλία θα ενισχύσει επίσης μια ισχυρότερη συνεργασία μεταξύ των φορέων σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, συμπεριλαμβανομένων των πολιτών και του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Η Πλατφόρμα για τις Απώλειες και τη Σπατάλη Τροφίμων (EU PFLW) είναι μια πλατφόρμα πολλαπλών εμπλεκόμενων μερών, σχεδιασμένη να εμπλέξει όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς – συμπεριλαμβανομένων των Κρατών Μελών, διεθνών οργανισμών, φορέων της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων και μη κερδοσκοπικών οργανισμών – στον καθορισμό των μέτρων που απαιτούνται για την πρόληψη της Σπατάλης Τροφίμων, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, και την αξιολόγηση της προόδου που σημειώνεται με την πάροδο του χρόνου.
Οι δραστηριότητες της πλατφόρμας έχουν σχεδιαστεί για να στηρίξουν την ΕΕ στην επίτευξη των καθορισμένων στόχων των ΣΒΑ για τη μείωση κατά το ήμισυ της κατά κεφαλήν Σπατάλης Τροφίμων σε επίπεδο λιανικής και καταναλωτή έως το 2030, καθώς και στη μείωση των Απωλειών Τροφίμων κατά μήκος της παραγωγής και της αλυσίδας εφοδιασμού.
Όπως η ανάπτυξη ενός συνόλου βασικών Συστάσεων για Δράση στην Πρόληψη της Σπατάλης Τροφίμων, με στόχο να ενθαρρύνει όλους τους φορείς να αναλάβουν δράση.
Ορισμένα από τα μέτρα πρόληψης της Σπατάλης Τροφίμων στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης για την Κυκλική Οικονομία και των κανονισμών της ΕΕ
Αποφάσεις μέτρησης και παρακολούθησης της Σπατάλης Τροφίμων που εγκρίθηκαν το 2019
Κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για τη διευκόλυνση της δωρεάς τροφίμων που εγκρίθηκαν το 2017
Κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτιστοποίηση της ασφαλούς χρήσης τροφίμων σε ζωοτροφές που εγκρίθηκαν το 2018
Προώθηση καλύτερης κατανόησης και χρήσης της σήμανσης ημερομηνίας σε εξέλιξη
Ενθάρρυνση της ανακύκλωσης, συμπεριλαμβανομένης της κομποστοποίησης και της χώνευσης βιοαποβλήτων με τρόπο που πληροί υψηλό επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας και οδηγεί σε προϊόν που πληροί τα σχετικά πρότυπα υψηλής ποιότητας
Ενθάρρυνση της οικιακής κομποστοποίησης
Προώθηση της χρήσης υλικών που παράγονται από βιοαπόβλητα
Η βιομηχανία τροφίμων έχει δεσμευτεί να επιτύχει τους στόχους που έχουν τεθεί από τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (12.3) για τη μείωση κατά το ήμισυ της συνολικής Σπατάλης Τροφίμων έως το 2030. Μέχρι στιγμής…
«B» είναι η σωστή απάντηση.
Το ποσοστό Απώλειας Τροφίμων μιας χώρας μπορεί να ερμηνευτεί ως…
«B» είναι η σωστή απάντηση.
Η χώρα της ΕΕ με την υψηλότερη παραγωγή Σπατάλης Τροφίμων (294 kg ανά άτομο/έτος, έτος αναφοράς 2025) είναι…
«B» είναι η σωστή απάντηση.
Η κύρια πολιτική της ΕΕ που θέτει προτεραιότητες για τη Σπατάλη Τροφίμων είναι…
«B» είναι η σωστή απάντηση.
Η Πλατφόρμα για τις Απώλειες και τη Σπατάλη Τροφίμων (EU PFLW) είναι…
«C» είναι η σωστή απάντηση.
Η Στρατηγική «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο» στοχεύει να…
«A» είναι η σωστή απάντηση.
Η Οδηγία-Πλαίσιο για τα Απόβλητα καθιέρωσε την ιεραρχία αποβλήτων ως την πρωταρχική αρχή που διέπει τις πολιτικές για τα απόβλητα στην ΕΕ. Σύμφωνα με αυτήν την ιεραρχία, η πρόληψη αποβλήτων έχει την υψηλότερη προτεραιότητα, ακολουθούμενη από την ανάκτηση, ενώ η διάθεση είναι η λιγότερο επιθυμητή επιλογή.
Η κύρια προτεραιότητα είναι η πρόληψη της δημιουργίας Σπατάλης Τροφίμων και πλεονασμάτων εξαρχής, καθώς και ο εντοπισμός και η εξάλειψη των αναποτελεσματικοτήτων στη χρήση πόρων κατά μήκος των αλυσίδων εφοδιασμού.
Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη περιπτώσεις όπου τα πλεονάσματα δεν μπορούν να αποφευχθούν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το πλεονάζον τρόφιμο πρέπει να ανακατευθύνεται σύμφωνα με την ιεραρχία της Σπατάλης Τροφίμων, ώστε να «ενθαρρύνεται η δωρεά τροφίμων και η αναδιανομή τους για ανθρώπινη κατανάλωση, δίνοντας προτεραιότητα στην ανθρώπινη χρήση έναντι της χρήσης ως ζωοτροφή και της επανεπεξεργασίας σε μη εδώδιμα προϊόντα.»
Υπάρχουν αρκετές λύσεις και τομείς όπου μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις αιτίες της Απώλειας Τροφίμων και της δημιουργίας σπατάλης και να μειώσουμε τον αντίκτυπό τους στη βιωσιμότητα. Ορισμένα παραδείγματα λύσεων και προορισμών διαχείρισης της Απώλειας και Σπατάλης Τροφίμων παρουσιάζονται σύμφωνα με τα επίπεδα της ιεραρχίας αποβλήτων.
Πρόληψη: Τεχνολογικές λύσεις, Διοικητικές & Οργανωτικές λύσεις, Κοινωνική λύση, Χρηματοοικονομικά εργαλεία, Ευαισθητοποίηση καταναλωτών, Δυναμική τιμολόγηση εκπτώσεων, Πωλήσεις με προωθητικές ενέργειες και εκπτώσεις, Δωρεά, Εσωτερική διανομή εντός της εταιρείας, Πωλήσεις σε δευτερογενείς αγορές, Ενέργειες μάρκετινγκ και χορηγίες, Διατροφή ζώων
Ανακύκλωση: Επανακατασκευή (επαναμεταποίηση και επανασυσκευασία), Επαναξιοποίηση της Σπατάλης Τροφίμων σε νέα προϊόντα τροφίμων, Επαναξιοποίηση της Σπατάλης Τροφίμων σε προϊόντα προστιθέμενης αξίας, Διασπορά στο έδαφος, Ενσωμάτωση στο χώμα με όργωμα, Κομποστοποίηση, Αναερόβια χώνευση
Ανάκτηση: Θερμική επεξεργασία με ανάκτηση ενέργειας, Αποτέφρωση με ανάκτηση ενέργειας
Διάθεση: Αποτέφρωση χωρίς ανάκτηση ενέργειας, Απόρριψη ως ή με λύματα, Υγειονομική ταφή
Όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς κατά μήκος της αλυσίδας τροφίμων έχουν ρόλο να διαδραματίσουν στην πρόληψη και τη μείωση της Σπατάλης Τροφίμων, από τους παραγωγούς και μεταποιητές τροφίμων (αγρότες, βιομηχανίες τροφίμων και μεταποιητές) έως όσους εργάζονται στον τομέα φιλοξενίας (HORECA, λιανοπωλητές) και τους ίδιους τους καταναλωτές.
Ο Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΕ για Υπεύθυνες Επιχειρηματικές και Εμπορικές Πρακτικές στον τομέα των τροφίμων (μέρος της Στρατηγικής «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο») στοχεύει στη βελτίωση των επιδόσεων βιωσιμότητας των φορέων εκμετάλλευσης της αλυσίδας τροφίμων (βιομηχανίες τροφίμων, φορείς παροχής υπηρεσιών εστίασης και λιανοπωλητές) και περιλαμβάνει δεσμεύσεις σχετικά με την πρόληψη και τη μείωση της Απώλειας και Σπατάλης Τροφίμων.
Ο Κώδικας περιλαμβάνει 7 στόχους ως εθελοντικές δεσμεύσεις δράσης, με ένα πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης για τη μέτρηση της προόδου.
Ο ρόλος των κυβερνήσεων είναι να δημιουργούν υποστηρικτικά πλαίσια πολιτικής που προάγουν πρωτοβουλίες πρόληψης και μείωσης της Σπατάλης Τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων οικονομικών κινήτρων για την εφαρμογή της ιεραρχίας αποβλήτων (π.χ. για τη δωρεά τροφίμων).
Καθώς η Σπατάλη Τροφίμων αποτελεί διατομεακό ζήτημα, η συνεργασία μεταξύ των φορέων θα πρέπει να διασφαλίζεται από τους αρμόδιους δημόσιους οργανισμούς, ώστε να διευκολύνονται οι συνέργειες μεταξύ των τομέων πολιτικής, να ενισχύεται η ευαισθητοποίηση και να δημιουργείται ένα πιο βιώσιμο σύστημα τροφίμων.
Υπάρχουν αρκετές συμβουλές και κόλπα για να αποφύγετε τη σπατάλη ψωμιού στο νοικοκυριό σας.
Μην αποθηκεύετε τα ανοιγμένα δημητριακά σας στην αρχική τους συσκευασία· αντ' αυτού, βάλτε τα σε γυάλινο βάζο με ερμητικό καπάκι.
Μην αγοράζετε ψωμί σε πλαστική σακούλα (ειδικά ζεστό) ούτε να το αποθηκεύετε εκεί. Ο καλύτερος τρόπος να διατηρήσετε το ψωμί σας είναι τυλιγμένο σε βαμβακερό πανί, μέσα σε ψωμιέρα.
Το ψωμί πρέπει να διατηρείται σε θερμοκρασία δωματίου, σε στεγνό μέρος, μακριά από τον ήλιο.
Αγοράζετε μόνο όση ποσότητα ψωμιού μπορείτε να καταναλώσετε σε 3 ημέρες και κάνετε τα ψώνια σας πιο συχνά.
Αν αγοράσετε περισσότερο ψωμί από όσο χρειάζεστε, μπορείτε να το βάλετε στην κατάψυξη για μελλοντική χρήση.
Μπορείτε ακόμη και να κόψετε το ψωμί σε φέτες πριν το καταψύξετε και να βγάζετε από την κατάψυξη μόνο όσες φέτες χρειάζεστε.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να αξιοποιήσετε το μπαγιάτικο ψωμί. Για παράδειγμα, φτιάχνοντας τριμμένη φρυγανιά ή κρουτόν.
Ποτέ όμως μη χρησιμοποιείτε ψωμί που παρουσιάζει σημάδια μούχλας.
Αγοράστε τα δημητριακά σας από κατάστημα χύμα προϊόντων και φέρτε τα δικά σας δοχεία.
Τα δημητριακά πρέπει να μεταφέρονται από το χάρτινο ή χαρτονένιο περιτύλιγμα σε ερμητικά κλειστό δοχείο ή συσκευασία αποθήκευσης.
Υπάρχουν αρκετές συμβουλές και κόλπα για να αποφύγετε τη σπατάλη φρούτων και λαχανικών στο νοικοκυριό σας.
Τα περισσότερα βιολογικά φρούτα και λαχανικά είναι ασφαλή για κατανάλωση με τη φλούδα τους. Αυτό ισχύει και για τις φλούδες πατάτας. Αν οι πατάτες σας δεν έχουν αρχίσει να φυτρώνουν, είναι ασφαλές να ψήσετε τη φλούδα ως πατατοτσιπς και να τη φάτε, ή να παρασκευάσετε vegan demi-glace. Οι φλούδες ριζικών λαχανικών είναι ιδανικές για την παρασκευή ζωμών, οι οποίοι μπορούν στη συνέχεια να αποθηκευτούν στο ψυγείο και να χρησιμοποιηθούν αργότερα σε διάφορες συνταγές, για παράδειγμα ως βάση για τη σούπα ή το ριζότο σας.
Τα περισσεύματα φρούτων είναι ιδανικά για την παρασκευή smoothies ή παγωμένου γιαουρτιού.
Μην αποθηκεύετε πατάτες, κρεμμύδια ή σκόρδο σε πλαστικές σακούλες. Χρειάζονται κυκλοφορία αέρα/ξηρό αέρα για να μην χαλάσουν πρόωρα. Ιδανική είναι η αποθήκευση σε δίχτυ ή ακόμη και σε διάτρητη κλειστή χάρτινη σακούλα. Για τα κρεμμύδια, μπορείτε ακόμη και να χρησιμοποιήσετε παλιά καλσόν!
Μπορείτε να αποθηκεύσετε τα ριζικά λαχανικά στο κάτω συρτάρι του ψυγείου πάνω σε πετσέτα κουζίνας ή χαρτί κουζίνας· εναλλακτικά, θα διατηρηθούν πολύ περισσότερο τυλιγμένα σε μεμβράνη μελισσοκεριού.
Αποθηκεύστε τα λαχανικά σε προδιάτρητες πλαστικές ή διαφανείς σακούλες (με μικρές τρύπες) στο λιγότερο κρύο σημείο του ψυγείου.
Η διάρκεια ζωής των περισσότερων λαχανικών μπορεί να παραταθεί σημαντικά με ζύμωση, διατήρηση σε χαμηλή θερμοκρασία ή κονσερβοποίηση. Ειδικά η ζύμωση είναι ένας εύκολος, φθηνός και υγιεινός τρόπος να προσθέσετε γεύση, βιταμίνες και ωφέλιμα βακτήρια Bifidus στον οργανισμό σας!
Μπορείτε να μετατρέψετε τα πλεονάζοντα λαχανικά σας σε σαλάτες, σάλτσες, χυμούς, ζωμούς ή σούπες. Εναλλακτικά, μπορείτε να τα μετατρέψετε σε τουρσί χρησιμοποιώντας αλατόνερο ή ζύμωση, ή ακόμη και να τα αποξηράνετε στον ήλιο.
Από τα πλεονάζοντα φρούτα σας μπορείτε να φτιάξετε αποξηραμένα φρούτα, κομπόστα, μαρμελάδα, χυμούς, smoothies, γιαούρτια.
Υπάρχουν αρκετές συμβουλές και κόλπα για να αποφύγετε τη σπατάλη φρούτων και λαχανικών στο νοικοκυριό σας.
Μην αποθηκεύετε αβοκάντο ή μπανάνες σε κλειστή πλαστική σακούλα, εκτός αν θέλετε να ωριμάσουν πιο γρήγορα.
Τα φρούτα και τα λαχανικά συχνά δεν έχουν συσκευασία (κάτι που στην πραγματικότητα είναι καλύτερο για τα περισσότερα από αυτά) και επομένως δεν θα δείτε ημερομηνία λήξης πάνω τους — έχουν διάρκεια ζωής. Πρόκειται για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο παραμένουν βρώσιμα, το οποίο μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τον τρόπο αποθήκευσής τους.
Τα μούρα είναι πολύ επιρρεπή στη μούχλα, γι' αυτό δεν πρέπει να αποθηκεύονται σε πλαστικό αλλά κατά προτίμηση σε ρηχό διάτρητο δοχείο με λεπτή στρώση. Μπορείτε να τα πλύνετε σε νερό αναμεμειγμένο με 1 κουταλιά της σούπας ξύδι για να μην μουχλιάσουν.
Αγοράστε τα φρούτα και τα λαχανικά σας στη λαϊκή αγορά. Θα βρείτε τοπικά και εποχιακά προϊόντα χωρίς προσυσκευασία, ώστε να αγοράζετε ακριβώς όση ποσότητα θέλετε.
Θα πρέπει να αποθηκεύετε τα αβοκάντο μαζί με μήλα σε κλειστή χάρτινη σακούλα για να επιταχύνετε την ωρίμανση, αλλά αποφύγετε να αποθηκεύετε φρούτα μαζί με μήλα αν αυτά είναι ήδη ώριμα. Το μήλο είναι το φρούτο που παράγει τα περισσότερα αιθυλένια και κάνει ό,τι βρίσκεται γύρω του να ωριμάζει πιο γρήγορα.
Μπορείτε να καταψύξετε οποιοδήποτε φρούτο ή λαχανικό για μελλοντική χρήση. Μπορείτε επίσης να φτιάξετε μικρότερες μερίδες σε δοχεία για τα μελλοντικά σας γεύματα.
Υπάρχουν αρκετές συμβουλές και κόλπα για να αποφύγετε τη σπατάλη κρέατος και ψαριού στο νοικοκυριό σας.
Καταψύξτε το πλεονάζον κρέας σε μερίδες.
Καταψύξτε το πλεονάζον ψάρι σε μερίδες.
Υιοθετήστε άλλες μεθόδους συντήρησης: κάπνισμα, αλάτισμα και συντήρηση σε λαρδί.
Μόλις ανοιχτεί, το κρέας πρέπει να τοποθετείται σε καθαρά, ερμητικά κλειστά δοχεία. Το ωμό κρέας σε κομμάτια ή φιλέτα διατηρείται στο ψυγείο για τρεις έως πέντε ημέρες, ενώ ο κιμάς για μία έως δύο ημέρες.
Όταν αγοράζετε φρεσκοσυσκευασμένο κρέας και δεν το χρησιμοποιείτε αμέσως όλο, τοποθετείτε πάντα το υπόλοιπο κρέας σε καθαρή κλειστή συσκευασία και βάζετέ το στο ψυγείο, κατά προτίμηση σε γυάλινο δοχείο με ερμητικό καπάκι ή σε σακουλάκι Ziploc.
Αποθηκεύετε το κρέας στο κάτω μέρος του ψυγείου, ώστε να μην στάζει πάνω σε άλλα τρόφιμα.
Αποθηκεύετε το ψάρι στην αρχική του συσκευασία ή σε σακουλάκι Ziploc, αφαιρώντας όλο τον αέρα· μπορείτε να το αποθηκεύσετε σε πιάτο με πάγο στα κάτω ράφια του ψυγείου, και ποτέ μην το αφήνετε ακάλυπτο στο ψυγείο.
Η μετάβαση προς πιο βιώσιμους τρόπους ζωής απαιτεί νέες τεχνολογίες και καινοτομίες, καθώς και αλλαγή στη συμπεριφορά, τις αξίες, τις δεξιότητες και τις πρακτικές των πολιτών. Ορισμένα παραδείγματα αυτών περιλαμβάνουν:
Παρατηρείται μια αυξανόμενη τάση μεταξύ των καταναλωτών να αγοράζουν τοπικά προϊόντα απευθείας από τους παραγωγούς. Αναδύονται νέες καινοτόμες ιδέες, όπως οι εποχιακές συνδρομές κουτιών τροφίμων, οι online αγορές από αγρότες και οι συνεταιρισμοί αγροτών.
Τα οφέλη αυτών είναι: συντομότερες αλυσίδες εφοδιασμού, μειωμένη συσκευασία, βιώσιμη συσκευασία, καλύτερη φρεσκάδα προϊόντων, στήριξη των τοπικών αγροτών, δυνατότητα αγοράς προϊόντων ελεύθερης βοσκής και βιολογικών προϊόντων, καθώς και μεγαλύτερη διαφάνεια και ενημέρωση σχετικά με το προϊόν και τις διαδικασίες παραγωγής του.
Δημόσιοι φορείς, όπως τα σχολεία, μπορούν να ενθαρρύνουν την καθιέρωση ημερών χωρίς κρέας, κατά τις οποίες διατίθενται στους μαθητές μόνο χορτοφαγικές επιλογές γευμάτων.
Η εκπαίδευση σχετικά με τον αντίκτυπο της παραγωγής τροφίμων και της διαχείρισης της σπατάλης τροφίμων στο περιβάλλον και στη βιώσιμη κατανάλωση θα πρέπει να προωθείται από μικρή ηλικία σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού. Συμπεριλαμβανομένης της αναθεώρησης των προτύπων για τα «άσχημα» τρόφιμα.
Αναφέρεται στην επαναχρησιμοποίηση υλικών, όπως παραπροϊόντα που θεωρούνται απόβλητα, για την παραγωγή νέων προϊόντων, δημιουργώντας έτσι προστιθέμενη αξία και νέες ευκαιρίες.
Για παράδειγμα, η χρήση του κατακάθι καφέ για την καλλιέργεια μανιταριών που θα καταναλωθούν αργότερα ως τροφή· άλλο παράδειγμα είναι η παραγωγή βιοαερίου από σπατάλη τροφίμων, παραπροϊόντα ή κοπριά ζώων.
Η Οδηγία-Πλαίσιο για τα Απόβλητα καθιέρωσε την ________________ ως την πρωταρχική αρχή που διέπει τις πολιτικές για τα απόβλητα στην ΕΕ.
Όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς σε ολόκληρη την ________________ έχουν ρόλο να συμβάλουν στην πρόληψη και τη μείωση της Σπατάλης Τροφίμων, από τους παραγωγούς και τους μεταποιητές τροφίμων έως τους ίδιους τους καταναλωτές.
Η ________________ έχει ρόλο να δημιουργεί υποστηρικτικά πλαίσια πολιτικής που προάγουν πρωτοβουλίες πρόληψης και μείωσης της Σπατάλης Τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων οικονομικών κινήτρων.
Ο Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΕ για Υπεύθυνες Επιχειρηματικές και Εμπορικές Πρακτικές αποτελεί μέρος της Στρατηγικής «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο» και βελτιώνει τις επιδόσεις βιωσιμότητας για ________________.
Οι ________________ έχουν ευθύνη, στο πλαίσιο της μείωσης της Σπατάλης Τροφίμων, να κατανοούν τη διαφορά ανάμεσα στις ενδείξεις «ανάλωση έως» και «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» και να αποθηκεύουν σωστά τα τρόφιμα.
Όταν δεν μπορεί να αποφευχθεί η πλεονάζουσα ποσότητα τροφίμων, η ιεραρχία της Σπατάλης Τροφίμων ενθαρρύνει τη δωρεά τροφίμων και άλλες μορφές αναδιανομής, δίνοντας προτεραιότητα σε ________________ έναντι σε ________________ και στην επανεπεξεργασία σε μη εδώδιμα προϊόντα.
Σύμφωνα με τον ορισμό της Οδηγίας-Πλαισίου για τα Απόβλητα, τα βιοαπόβλητα περιλαμβάνουν «βιοαποδομήσιμα απόβλητα κήπων και πάρκων, απόβλητα τροφίμων και κουζίνας από νοικοκυριά, γραφεία, εστιατόρια, χονδρικό εμπόριο, κυλικεία, εταιρείες τροφοδοσίας και καταστήματα λιανικής, καθώς και συγκρίσιμα απόβλητα από μονάδες επεξεργασίας τροφίμων». Η Σπατάλη Τροφίμων, βασικό συστατικό των βιοαποβλήτων, μπορεί να είναι βρώσιμη (π.χ. τρόφιμα που αγοράστηκαν αλλά δεν καταναλώθηκαν, υπολείμματα γευμάτων) ή μη βρώσιμη (π.χ. φλούδα μπανάνας ή κόκαλα).
Τα Συστήματα Τροφίμων ορίζονται ως ένα σύστημα που «παρέχει επισιτιστική ασφάλεια και διατροφή για όλους, με τρόπο που δεν διακυβεύει τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές βάσεις για τη δημιουργία επισιτιστικής ασφάλειας και διατροφής για τις μελλοντικές γενιές».
Τα κυκλικά συστήματα τροφίμων δίνουν προτεραιότητα στην αναγεννητική παραγωγή, ευνοούν πρακτικές επαναχρησιμοποίησης και διαμοιρασμού, μειώνουν τις εισροές πόρων και τη ρύπανση και διασφαλίζουν την ανάκτηση πόρων για μελλοντική χρήση. Έτσι, κλείνουν τους βρόχους πόρων και επιδιώκουν διατομεακές συνέργειες που συμβάλλουν στην ανθεκτικότητα μιας περιοχής.
Η κυκλική οικονομία μπορεί να εφαρμοστεί ως πλαίσιο για τον εντοπισμό ευκαιριών στο σύστημα τροφίμων, ώστε αυτό να γίνει πιο αποδοτικό ως προς τους πόρους, να δημιουργηθούν νέες συνέργειες μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και να μειωθούν τα απόβλητα κατά μήκος της αλυσίδας αξίας, ξεκινώντας από το στάδιο της εξόρυξης.
Με αυτόν τον τρόπο, η εφαρμογή των αρχών της κυκλικής οικονομίας στο σύστημα τροφίμων οδηγεί επίσης στη δημιουργία νέων οικονομικών ευκαιριών και στην ενίσχυση της τοπικής ανθεκτικότητας, της κοινωνικής ένταξης και της διατομεακής συνεργασίας.
Αυτά τα μέτρα εφαρμόζονται σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από τους παραγωγούς και τους μεταποιητές έως τους καταναλωτές.
Η Τσεχία τροποποίησε πρόσφατα τη νομοθεσία της για να ενισχύσει την πρόληψη της Σπατάλης Τροφίμων και να προωθήσει την αναδιανομή τροφίμων, καταργώντας τον ΦΠΑ 15% για τα δωρισμένα τρόφιμα και υποχρεώνοντας τα καταστήματα άνω των 400 τ.μ. να δωρίζουν απούλητα, πλεονάζοντα αλλά κατάλληλα προς κατανάλωση τρόφιμα.
Ο νέος νόμος διευκόλυνε την αύξηση και την αναδιανομή των δωρεών τροφίμων σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, φιλανθρωπικά ιδρύματα και τράπεζες τροφίμων, καθώς και τη βελτιωμένη διαχείριση των δωρεών, θεσπίζοντας νέα εφοδιαστική για τη διαχείριση του αυξημένου όγκου δωρεών, ιδίως για τα ευαλλοίωτα τρόφιμα.
Για να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις, ορισμένες τράπεζες τροφίμων διεύρυναν τις δραστηριότητές τους, δημιουργώντας κουζίνες όπου μπορούν να παρασκευάζονται γεύματα από τα δωρισμένα προϊόντα. Αυτό αυξάνει το χρονικό περιθώριο για την εύρεση δικαιούχων στους οποίους θα δωριστούν και θα μεταφερθούν τα τρόφιμα, ενώ παράλληλα διευρύνει την πελατεία των οργανισμών, συμπεριλαμβάνοντας διανομείς γευμάτων για τα νεοπαρασκευασμένα φαγητά.
Τα συστήματα επισήμανσης, όπως τα οικολογικά σήματα, αποτελούν εξαιρετικά εργαλεία για να ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις και τους πελάτες να επιλέγουν πράσινα προϊόντα.
Επί του παρόντος, υπάρχουν 83.590 καταχωρισμένα προϊόντα βραβευμένα με το Οικολογικό Σήμα της ΕΕ. Τα οικολογικά σήματα μπορούν να παρακινήσουν τις εταιρείες να αρχίσουν να εφαρμόζουν πιο βιώσιμες πρακτικές, να μειώσουν τα απόβλητά τους και να επηρεάσουν νέες πολιτικές δημόσιων προμηθειών σχετικά με τη Σπατάλη Τροφίμων. Αρκετές χώρες της ΕΕ διαθέτουν ήδη οικολογικά σήματα, για παράδειγμα: η Αυστρία, η Δανία και η Φινλανδία.
Ένα καλό παράδειγμα είναι το δανέζικο σήμα ReFood, το οποίο δημιουργήθηκε από το Δανικό Συμβούλιο Γεωργίας και Τροφίμων, το καταναλωτικό κίνημα Stop Wasting Food και τη δανέζικη εταιρεία ανακύκλωσης DAKA ReFood.
Επί του παρόντος, πάνω από 300 εστιατόρια στη Δανία είναι εγγεγραμμένα στο σήμα ReFood, το οποίο διακρίνει αυτές τις επιχειρήσεις για τις προσπάθειές τους να μειώσουν τη Σπατάλη Τροφίμων και να αυξήσουν την ανακύκλωση.
1. EU Ecolabel
Η επισήμανση ημερομηνιών στις συσκευασίες τροφίμων αποτελεί βασικό εργαλείο πολιτικής για τα τρόφιμα.
Ωστόσο, η έλλειψη γνώσης σχετικά με τις ενδείξεις ημερομηνίας συχνά εμποδίζει τη μείωση της αποφευκτής Σπατάλης Τροφίμων, καθώς η διαφορά ανάμεσα στην «ημερομηνία λήξης» και την «ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση» (Κανονισμός 1169/2001/ΕΕ) δεν είναι πάντα σαφής για τους καταναλωτές.
Μια μελέτη που διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2018) εκτιμά ότι έως και το 10% της σπατάλης τροφίμων που παράγεται ετησίως στην ΕΕ συνδέεται με την επισήμανση ημερομηνιών.
Υπάρχει μεγάλο περιθώριο μείωσης της αποφευκτής Σπατάλης Τροφίμων μεταξύ των καταναλωτών μέσω της βελτιστοποίησης της επισήμανσης των προσυσκευασμένων προϊόντων τροφίμων.
Έρευνες δείχνουν ότι η κατάργηση των ενδείξεων «ημερομηνία πώλησης έως» και άλλων ενδείξεων ημερομηνίας από ορισμένα προϊόντα τροφίμων, καθώς και η διεύρυνση του καταλόγου προϊόντων για τα οποία η αναγραφή ημερομηνίας ανάλωσης κατά προτίμηση δεν είναι υποχρεωτική, θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τη Σπατάλη Τροφίμων.
Για παράδειγμα, στη Νορβηγία, δύο γαλακτοκομικές εταιρείες και ένας μεγάλος παραγωγός αυγών αποφάσισαν να προσθέσουν στα προϊόντα τους την ένδειξη «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από, αλλά όχι απαραίτητα χαλασμένο μετά», ώστε να περιορίσουν τη Σπατάλη Τροφίμων που οφείλεται αποκλειστικά στις ημερομηνίες λήξης.
Τα κυκλικά συστήματα τροφίμων συμβάλλουν στη μείωση της εξάρτησης από σπάνιους πόρους και στηρίζουν την ανάπτυξη βασικών τοπικών υποδομών για πιο βιώσιμη χρήση των πόρων.
Στο Turku της Φινλανδίας, οι περιφερειακοί δήμοι συνεργάστηκαν για τον σχεδιασμό ενός καινοτόμου συστήματος διαχείρισης υδάτων στην περιοχή.
Πέρα από την προστασία των υπόγειων υδάτων και την ανάκτηση ενέργειας, το σύστημα προβλέπει και την επαναχρησιμοποίηση της ιλύος, του παραπροϊόντος της περιφερειακής επεξεργασίας λυμάτων.
Η ιλύς μεταφέρεται σε μονάδα βιοαερίου και υφίσταται επεξεργασία μέσω αναερόβιας χώνευσης.
Πέρα από την παραγωγή βιοαερίου, το ένα τρίτο των ανακτημένων θρεπτικών συστατικών χρησιμοποιείται ως γεωργικό λίπασμα, ενώ τα υπόλοιπα δύο τρίτα χρησιμοποιούνται για διαμόρφωση τοπίου.
Τα κυκλικά συστήματα τροφίμων προάγουν πρωτίστως την πρόληψη αποβλήτων και τον διαμοιρασμό πόρων. Η πόλη του Σάο Πάολο έχει δεσμευτεί για την ανακύκλωση οργανικών υλικών και την παραγωγή κομπόστ υψηλής ποιότητας.
Η χωριστή συλλογή και ανακύκλωση οργανικών αποβλήτων από τα αστικά στερεά απόβλητα αποτελεί βασικό στοιχείο για πιο βιώσιμες πρακτικές σε επίπεδο πόλης, όπου συχνά το μεγαλύτερο μέρος των αποβλήτων καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής. Για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, η πόλη ξεκίνησε την πρωτοβουλία Composta Sao Paulo για την προώθηση της οικιακής κομποστοποίησης. Έως το 2015, περίπου 5.000 οικογένειες συμμετείχαν στην πρωτοβουλία και κομποστοποιούσαν τακτικά στο σπίτι τους.
Στη συνέχεια, εντάχθηκαν και 1.100 σχολεία για να διδάξουν στους μαθητές πρακτικές διαχείρισης αποβλήτων. Παράλληλα, η πόλη ξεκίνησε την κομποστοποίηση οργανικών αποβλήτων σε μικρές, απλές εγκαταστάσεις και άρχισε να συλλέγει απόβλητα φρούτων, λαχανικών και πρασίνου από τις λαϊκές αγορές. Στη Λάπα, δημιουργήθηκε η πρώτη πιλοτική μονάδα οργανικής κομποστοποίησης, με άλλες 5 εγκαταστάσεις να ακολουθούν, ανακυκλώνοντας 15.000 τόνους οργανικών αποβλήτων ετησίως.
Τα κυκλικά συστήματα τροφίμων στοχεύουν στη διατήρηση των υλικών σε χρήση (εντός του βρόχου) και στη μετατροπή τους σε άλλα πολύτιμα προϊόντα. Στις πόλεις, τα μη βρώσιμα παραπροϊόντα τροφίμων και άλλες ροές οργανικών αποβλήτων συνήθως δεν αντιμετωπίζονται ως δυνητικοί πόροι ούτε ανακυκλώνονται.
Η De Clique στοχεύει να καλύψει αυτό το κενό συλλέγοντας Σπατάλη Τροφίμων και παραπροϊόντα τροφίμων, όπως κατακάθια καφέ και φλούδες πορτοκαλιού, με ποδηλάτες-ταχυμεταφορείς και ηλεκτρικά οχήματα. Τα συλλεγμένα απόβλητα πωλούνται στη συνέχεια από την De Clique σε τρίτους καινοτόμους φορείς και κατασκευαστές προϊόντων, οι οποίοι τα μετατρέπουν σε νέα προϊόντα, όπως συστατικά τροφίμων, καλλυντικά, κ.ά.
Το 2020, η De Clique συνέλεγε περίπου 10 τόνους οργανικών αποβλήτων μηνιαίως στον κεντρικό της κόμβο (Hub) στην Ουτρέχτη. Η De Clique επεκτείνεται ήδη ανοίγοντας νέους κόμβους στο Ρότερνταμ, στο Άμστερνταμ και στη Λουβέν του Βελγίου.
1. De Clique
Η καλλιέργεια συνήθως συνεπάγεται εκτεταμένη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων, οδηγώντας σε υποβάθμιση του εδάφους και περιβαλλοντική ρύπανση.
Ο Όμιλος Balbo χρησιμοποιεί ένα πιο βιώσιμο σύστημα για την παραγωγή ζαχαροκάλαμου και ζάχαρης, ευθυγραμμισμένο με βιολογικές γεωργικές πρακτικές.
Χρησιμοποιούν τροποποιημένα μηχανήματα και εργάζονται για την αποκατάσταση φυσικών διεργασιών, όπως η αναζωογόνηση των πληθυσμών της πανίδας γύρω από τους αγρούς ζαχαροκάλαμου.
Ορισμένες από τις μονάδες του Ομίλου Balbo είναι επίσης ενεργειακά αυτάρκεις, παράγοντας την ενέργεια που χρησιμοποιείται για την επεξεργασία του ζαχαροκάλαμου μέσω της καύσης του βαγάσου ζαχαροκάλαμου (το ινώδες παραπροϊόν που απομένει μετά την εξαγωγή του χυμού από το ζαχαροκάλαμο).
Το … μοντέλο παραγωγής είναι κυρίαρχο από τη βιομηχανική επανάσταση, αλλά αποτελεί μη βιώσιμο πρότυπο ανάπτυξης.
«B» είναι η σωστή απάντηση.
Ορισμένα από τα στοιχεία της σκέψης της Κυκλικής Οικονομίας περιλαμβάνουν…
«C» είναι η σωστή απάντηση.
Τα … περιλαμβάνουν απόβλητα τροφίμων και κουζίνας από νοικοκυριά και εστιατόρια, εταιρείες τροφοδοσίας, καταστήματα λιανικής, απόβλητα κήπων και πάρκων, καθώς και συγκρίσιμα βιομηχανικά οργανικά υπολείμματα από μονάδες επεξεργασίας τροφίμων.
«A» είναι η σωστή απάντηση.
Η Σπατάλη Τροφίμων αντιστοιχεί σχεδόν στο …% του συνόλου των βιοαποβλήτων από νοικοκυριά και άλλες πηγές
«B» είναι η σωστή απάντηση.
Τα … δίνουν προτεραιότητα στην αναγεννητική παραγωγή, ευνοούν πρακτικές επαναχρησιμοποίησης και διαμοιρασμού, μειώνουν τις εισροές πόρων και τη ρύπανση και διασφαλίζουν την ανάκτηση πόρων για μελλοντική χρήση.
«B» είναι η σωστή απάντηση.
Η μείωση της ποσότητας των παραγόμενων αποβλήτων, η επαναχρησιμοποίηση τροφίμων, η αξιοποίηση παραπροϊόντων και Σπατάλης Τροφίμων, και η ανακύκλωση θρεπτικών συστατικών είναι μέτρα που εφαρμόζονται…
«B» είναι η σωστή απάντηση.
Δείτε πώς τα πήγατε στις ερωτήσεις των ασκήσεων σε όλα τα τέσσερα κεφάλαια.
Το e-learning αυτό δημιουργήθηκε από την Μονάδα Κυκλικής Οικονομίας του Δήμου Χαλανδρίου. Πηγή έμπνευσης αποτέλεσε το e-learning foodrus.geonardo.com που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος FOODRUS.